چگونگی دسترسی به اسناد از زبان فاتحان لانه جاسوسی

 در یک غروب پاییزی به اتفاق خبرنگار و عکاس مجله حضور در خیابان طالقانی و برابر ساختمان سفارت سابق امریکا ایستاده بودیم که درهای ساختمان دبیرستان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گشوده شد و وارد محوطه دبیرستان شدیم. در سمت راست محوطه ساختمان اصلی سفارت یا بهتر بگویم لانه جاسوسی امریکا پیش روی ما بود. از چند پله بالا رفتیم، وارد سالن شدیم. به یک در بزرگ که شبیه در گاوصندوق بود رسیدیم. دانشجویان خط امام منتظر ما بودند. از در گاوصندوق که گذشتیم در سالنی که عکس دانشجویان شهید پیرو خط امام سینه ریز دیوار بود، وارد اتاقی شدیم که قرار بود مصاحبه انجام شود. دو ساعت پای صحبتهای آنان نشستیم حاصل این گفتگو را به خوانندگان حضور تقدیم می‏کنیم.
حضور: به عنوان اولین سوال لطفا بفرمایید وضعیت اسناد در اولین لحظات ورود و تصرف لانه جاسوسی چگونه بود؟
بسم الله الرحمن الرحیم -  قبل از اشغال لانه جاسوسی در میان دانشجویانی که آمدند و اینجا را به تصرف خودشان درآورند دسته بندی صورت گرفته بود که یک عده مامور جمع‏آوری اسناد بودند، یعنی ما حدس می‏زدیم غیر از خود گروگانها که بایستی در آن اولین لحظات به یک ترتیبی جمع‏آوری می‏شدند اسناد قابل توجهی هم در لانه جاسوسی هست که باید سعی کنیم در لحظات آغاز اشغال لانه به آنها دسترسی پیدا بشود و بعد هم فکر و تدبیری برای نگهداریش بشود. البته در مورد کمیت افراد ذهنیتی در دوستان ما نبود. یعنی حداقل تا آنجایی که من به خاطر دارم باورشان نمی‏شد که با این کمیت قابل ملاحظه افراد مختلف در اینجا مواجه بشویم. اطلاعاتي كه بعدا به دست آورديم حاكي از آن بود كه امریکاییها قبل از پیروزی انقلاب اسلامی سفارت خود را به مرکز هدایت سفارتخانه های دیگر آن كشور در منطقه تبديل كرده بودند . ‏ سفارت امریکا در ایران حالت‏ ستادی را داشت که اسناد مربوط به کشورهای همجوار در اینجا به صورت قابل ملاحظه‏ای نگهداری می‏شد. به خاطر سایتهای جاسوسی که در ایران مستقر بود بخش قابل ملاحظه‏ای اسناد وجود داشت که باید از طریق سفارت مسائل انتقال و نگهداری‏اش انجام بشود، لذا حجم اسنادی که در اینجا قبل از پیروزی انقلاب بوده خیلی قابل ملاحظه و قابل توجه بوده است. یک ساختمانی داریم در شمال لانه جاسوسی که به صورت خاصی تجهیز شده بود برای تشکیلات مخابراتی سفارت که پیامها را مخابره بکند یا دريافت نمايد. همینطور سایتی که در شمال ایران بود آنجا را تجهیز کرده بودند. ظاهرش مثل انبار بود و طبقات بالاییش به صورت انبار استفاده می‏شد، ولی در طبقات پایین که می‏رفتیم سالنهای بسیار مدرن و مجهزی بود كه برای استقرار دستگاههای کامپیوتری و مخابراتی تجهیز شده بود و در آن محوطه خیلی وسیع اینجور که از حجم اسناد برمی‏آید به اندازه چهارصد گاوصندوق با درجه حفاظتی بسیار بالا سند داشتند. اینها را به صورت جاری نگهداری می‏کردند که به خاطر مسائل انقلاب می‏آیند در چند مرحله بخشی از اسناد را با هماهنگی وزارت خارجه امریکا، وزارت دفاع و ستاد مرکزی سیا از بین می‏برند. آن مقدارش که لازم بوده منتقل می‏کنند به آنجا و یک مقدارش را که اساسا از آن بی نیاز بودند از بین می‏برند و سعی می کنند که به حداقل افراد مورد نیاز اکتفا بکنند، به خاطر شرایط بی ثباتی که از نظر آنها در ایران حکمفرما بود ما وقتی که وارد شدیم حدس می‏زدیم که اسناد مهمتر در این ساختمان موجود باشد. ساختمان اصلی اداری سفارت اینجاست، مقاومتی هم که در مقابل اشغال لانه، در این ساختمان شد از همه ساختمانهای دیگر بیشتر بود، وقتی ما وارد شدیم بخشی از سندها را توانسته بودند از بین ببرند و بخشی هم داخل گاوصندوقها مانده بود. البته گاوصندوقها را سعی کرده بودند تا آنجایی که ممکن است درهایش را قفل کنند تا از دسترس خارج باشد. یک مقدار هم فرصت نكردند از بین ببرند. در دستورالعملهای حفاظتی آنها این مورد هست که در یک چنین مواردی چه اسنادی با توجه به اهمیتش و طبقه بندی بالاتر باید در وهله اول از بین برده شوند و چه جوری از بین برده بشوند. مهمترین قسمت در سفارت بخش CIA بود و باز به خاطر این پیش‏بینی هایی که نسبت ‏به شرایط ایران کرده بودند دستگاههای خاصی را هم اینجا برای این منظور تعبیه کرده بودند. آن دستگاهی را که مورد استفاده قرار می‏دادند دستگاهی بود که سندها را وقتی داخلش می‏انداختند به پودر تبدیل می‏کرد. یعنی چه به صورت کاغذ و چه به صورت تمبر، اینها را تبدیل می‏کرد به پودر، مربعهایی در ابعاد یک میلیمتر یک میلیمتر. و دستور اصلی این بود که باید با این وسیله سندها در یک چنین شرایط بحرانی از بین برود. ظاهرا به محض اینکه اینها متوجه می‏شوند قضیه تسخير لانه پیش آمده و حمله شده به سفارت، دست‏به کار می‏شوند در از بین بردن سندها و یک بخش مهم از اسناد را از بین می‏برند، تا آنجایی که من به خاطرم هست ‏حداقل دو تا بشکه دویست لیتری از این پودرها را در آنجا دیدیم. قسمتهایی که اسناد درجه اهمیتشان کمتر بوده یک وسایلی داشتند که کاغذها را رشته می‏کرد. الان مشابه آن در بعضی ادارات هست که آنها هم یک بخشی از سندهایشان را به همان ترتیب از بین برده بودند. ولی در مجموع حجم سندهایی که از بین رفته بود به لحاظ کمی خیلی قابل ملاحظه نبود. حالا یا به دلیل ترس دستپاچه شدنشان یا به لحاظ تصورشان که قضیه زودگذر است و بعید است‏خیلی طول بکشد. لذا مصمم شدند اسناد مهم و فوق‏العاده مهم را از بین ببرند بقیه دیگر بعید است که فرصتی پیدا بشود که دانشجویان به اینها دسترسی پیدا کنند. البته یکی از امدادهای غیبی كه ‏شامل حال ما شده بود خراب شدن یکی از دستگاههای پودر کننده بود که اسناد CIA را داشت از بین می‏برد. آن دستگاه در وسط کار خراب می‏شود و مجبور می‏شوند که بقایای اسناد CIA را با دستگاه رشته کنند. حجم سند مربوط به سیا که سالم به دست ما آمد خیلی کم است ‏یعنی شاید مجموعا در مقایسه با این فایلهایی که ما نمونه‏اش را اینجا داریم یک کشو هم نشود. آنها اكثر اسناد را یا با دستگاههای پودر کننده پودرش کرده بودند و یا با دستگاههای رشته کننده رشته شده بود که بعد هم ما کار بازسازی اسناد رشته شده را که تمام کردیم باز با ملاحظه بقیه اسناد و مدارکی که در سفارت هست‏به نظر می‏رسد که کلا آنها از زمانی که یک بار به سفارت حمله می‏شود و شرایط خاص ملت ایران را می‏بینند این تدبیر را در نظر می‏گیرند که اسناد سیا را به حداقل کفایت‏برسانند و یک مقدار کمی از اسناد را آنجا نگهداری کنند. نسبت‏سندهای سیا که ما الان داریم با سندهایی که الان در وزارت خارجه و بقیه قسمتها هست گواه این مطلب می‏تواند باشد. ما الان نزدیک به ۳۰ – ۳۵ فایل اسناد دیگر در کنار اسناد CIA داریم که مجموعا یکی دو تا فایل بیشتر نمی‏شود. این نشان می‏دهد که یک نوع حساسیتی بوده که آنها را کمتر نگهداری کنند. در قسمتهای مختلف سفارت هم به تناسب ماموریتهایشان، گزارشها، و مکاتبات با واحدهای ذیربطشان در ستاد مرکزی در امریکا حالا چه آنهایی که نظامی بودند چه قسمتهای وزارت خارجه و چه CIA با ستاد سیا در واشنگتن و بعضی پایگاههای دیگر که در منطقه باشد اینها در آن اتاقها به تناسب کارکردشان اسناد پراکنده بود و وقتی هم که وارد شدیم سعی کردیم هر چیزی را سر جایش نگهداری کنیم، بعدا شروع کنیم به بررسی اینها و حتی‏الامکان از ارتباط منطقی طرحهای کارها به کیفیت روابط اینها و مکانیزمی که می‏شد در بهره‏برداری اسناد از آن روابط کاری در واقع استفاده بکنیم. چون به هر حال ما یک عده دانشجوی کم تجربه نسبت‏به اینگونه مسائل، طبیعی بود که هیچ دید روشنی نسبت‏به تنوع اسناد، حیطه و گستردگی و مفاد آنها نداشتیم. لذا گفتیم بهترین کار این است که سعی کنیم هر چیزی را همان طور که هست نگهداری بکنیم و بعد از آن هم گروههای دانشجویان در مقابل آنها که وظیفه شان رسیدگی به اسناد بود تقسیم می‏شدند و در همان اطاقهایی که سندها پیدا شده بود مستقر می‏شدند و کار رسیدگی به محتوای سندها و ترجمه را شروع می‏کردند .
به هر حال در اولین لحظه‏هایی که ما وارد شدیم اینها همان طور که عرض کردیم بخشی از اسنادشان را توانسته بودند از بین ببرند و حجم قابل ملاحظه‏ای هم از اسناد باقی مانده بود، و حالا دلیل اینکه اینها باقی مانده بود یک مقدارش به خاطر فرصت کم اینها برای از بین بردنش بوده، یک مقدار بیشتر حدس خود من بوده که بیشتر تصور نمی‏کردند که قضیه حمله به لانه به یک چنین حرکتی تبدیل بشود. یعنی حرکتی که امام دفاع بکنند و حمایت‏بکنند و ما هم یک حرکت ۴۴۴ روزه داشته باشیم . لذا در حد گذران همان روز و یکی دو روز مقاومت، سندها را از بین برده بودند و فایلهایی هم که اینها داشتند (بستن در فایل یک کار حفاظتی بالا بود) در یک فرصت چند روزه یا چند هفته نمی‏شد سالم در اینها را باز کرد، باید با وسایل مخصوص، گاوصندوق را بشکافند که باز فکر می‏کردند که ما چنین فرصت و مجالی پیدا نخواهیم کرد و آنها آن تصوری که از هیبت و هیمنه خودشان داشتند در دنیا، فکر می‏کردند که حالا مثلا دولت موقت و مسئولین کوتاه خواهند آمد و قضیه به اینجا ختم نخواهد شد. این یک کلیاتی بود از نظر من. حالا اگر دوستان چیزی دارند اضافه بفرمایند.
حضور: لطفا در مورد کمیت و کیفیت اسناد در لانه‏جاسوسی و طبقه‏بندی و نگهداری آنها توضیح بفرمایید.
- مساله کمیت و کیفیت اسناد را مطرح کردید، چیزی که خاطرم بود عرض کردم حالا باید اضافه کنم همین بررسی اسناد در محل خودش هم نکات جالبی دارد. اینجا یک اتاقی است، من خودم یک مدتی آن اوایل آنجا بودم. مربوط بود به یک مترجم ارمنی که نامه‏های ایرانیهایی که به سفارت نوشته بودند ترجمه می‏کرد برای آمریکاییها. آنجا تعداد قابل ملاحظه‏ای از اعلامیه‏های حضرت امام بود (که اینها حساسیت دارند) اعلامیه‏ها به فارسی بود. اینها داده بودند به آن طرف برای مسئولان سفارت به انگلیسی ترجمه کرده بود. من یادم هست که از سال ۴۲ اعلامیه‏ها بود تا همان اواخر یعنی همان پیروزیهای انقلاب که این بخش قابل ملاحظه‏ای بود از اسناد که به انگلیسی ترجمه شده بود. اینجا باید راجع به تقسیم مکانی قسمتهای مختلف سفارت نیز اشاره کنم. بخش اداریشان در واقع ستاد سفارت بود، بقیه ساختمانها که اینجا هست‏حالت پشتیبانی داشتند نسبت‏به ساختمان اصلی. یک تعدادش مال محافظین سفارت بوده، تعمیرگاه بود، اینها از لحاظ یک زندگی تمام عیار همه چیز هم داشتند. سوپرمارکت، تعمیرگاه، بهداری و پمپ بنزین و... ولی کار اصلی سفارت در ساختمان اصلی انجام می‏شد. احتمالا جمع و جور شدنش هم شاید به خاطر انقلاب بوده است. ساختمان سه طبقه است. چند قسمت کرده بودند، این قسمتها ورودی یکسان ندارند. آنها در اینجا قسمتهای مختلفی داشتند. کارهای پرسنل و کارهای امور اداری مالی و اینها که کارمندهای ایرانی هم داشته اند. در اصلی ورودی ساختمان به طبقه دوم باز می‏شد، مراجعین می‏آمدند به این قسمت اطلاعات در قسمت‏شرقی ساختمان و قسمتی هم مربوط به بخش نظامی و مستشاری نظامی بوده، ما وقتی آمدیم در این اتاقها از نوع سندهایی که به دست آوردیم می‏فهمیدیم که اینجا مربوط به چه کسی است.
حضور: در مورد اهمیت و اثرات انتشار اسناد و سؤ استفاده‏های خارجیها از آن توضیح بفرمایید.
- اهمیت این اسناد آنقدر بود که در خارج و داخل نسخه‏های آن گاه نایاب می‏شد. حتی در نشریات مرکز تحقیقاتی امریکا به این اسناد اشاره شده است. اخیرا هم کتابی را از آلمان برای ما فرستادند که توسط یک محقق و کارشناس آلمانی امور افغانستان منتشر شده بود. بیش از پنجاه درصد این کتاب که به صورت دو جزوه می‏باشد از اسنادی بود که ما در مورد افغانستان منتشر کرده بودیم. به هر حال این اسناد در دنیا چهره کریه امریکا را تا حدود زیادی افشا کرد. البته امریکاییها تلاش کردند که این امر توسعه پیدا نکند. ضمنا ممکن است‏بعضی بگویند اگر ما اسناد را منتشر نمی‏کردیم و از شیوه‏های آنها مطلع بودیم با دست‏بازتری می‏توانستیم با آنها برخورد کنیم. اما به اعتقاد ما با توجه به قدرت مادی و ترفندها و امکانات سیستمهای اطلاعاتی آنها چنین امری میسر نبود و مقابله با ترفندهای آنها و خنثی کردن نقشه‏های آنها بیشتر در گرو افشا کردن آنهاست. و حکمت موافقت‏حضرت امام (س) با افشای این اسناد براساس همین قضیه است و اگر اصرار و حمایت‏حضرت امام نبود این افشاگریها در مقاطع مختلف تعطیل می‏شد; حالا یا از ناحیه دشمنی ویا از تنگ‏نظری دوستان نادان که توصیه می‏کردند اینها را منتشر نکنید و در اختیار خودمان باشد، اما ارزش سیاسی و فلج کننده‏ای که افشای این اسناد برای امریکا داشت ‏بمراتب بیش از اینها بود. لذا می‏شود گفت از این اسناد سؤ استفاده آنچنانی علیه ما نشده و همین تلاشی که امریکا برای جلوگیری از انتشار این اسناد می‏کند خود دلیل نگرانی و نارضایی آنها از افشای اسناد است.
حضور: نوع استفاده‏های عملی از اسناد لانه‏جاسوسی در داخل کشور و اهمیت و اعتبار آنها برای دستگاههای ذیربط یا صاحبنظران سیاسی را بیان فرمایید.
- در درجه اول نبایستی از اهمیت محتوای اسناد غفلت کرد. مثلا یک نمونه از اسناد ملاقات یک عنصر کار کشته امریکایی با کریم سنجابی است که به عنوان شخصیت مهم جبهه ملی و عنصر تعیین کننده در جبهه ملی مطرح بود . در این سند گزارش ملاقات، فضای ملاقات، تحلیل خصوصیت‏سنجابی و تمامی جوانب امر ذکر شده است که از اینگونه اسناد بسیار موجود است. کسانی که این اسناد را نوشته‏اند صاحب تجربه فراوانی در مورد ایران بوده‏اند و در هر زمینه‏ای دستورالعملی داشته‏اند. مثلا حتی اگر کسی می‏آمد و در اطراف سفارت قدم می‏زد گزارش تهیه می‏کردند. مثلا بعد از انقلاب یک مقام دولت موقت که با کاردار ملاقات کرده بود در آخر ملاقات برای پسرش درخواست ویزا کرده بود و همین نکته در تحلیل شخصیت آن فرد در گزارشی آمده بود. در واقع این اسناد هم جنبه اطلاعات دارد و هم جنبه تحلیلی و نکته‏ای هم دارد . این است که امریکاییها در این اسناد غلو نمی‏کنند. یعنی بحث این نیست که مواضع رسمی کشورشان را بیاورند. آنها واقعیتهای پشت پرده را با دیدگاههای خودشان در اسناد می‏آورند. یک نمونه مثال بزنم: مسئله تحلیل قدرت آمریکا در ایران از نظر اشخاص مختلف: زمانی که انقلاب با قدرت به پیش می‏رفت، عناصر وابسته به رژیم طاغوت فکر می‏کردند که امریکا آنقدر قوی است که می‏تواند جلوی انقلاب را بگیرد. به دلایلی جلوگیری نمی‏کند. لذا دایم به سفارت مراجعه می‏کردند که چرا شما نشسته‏اید. فکری بکنید مملکت دارد از دست می‏رود! تصور می‏کردند اگر امریکا اراده بکند می‏تواند جلو قضایا را بگیرد. کسان دیگری هم که ظاهرا در صفوف مبارزه بودند ولی دیدگاههای اصیلی نداشتند مانند جریان ملی گراها و لیبرالها اینها وقتی با آمریکاییها به صحبت می‏نشستند درخواست می‏کردند که شما از حکومت‏شاه حمایت نکنید و دست‏بردارید و قول می‏دادند حکومتی که پیروز می‏شود نسبت‏به امریکا موضع خصمانه نخواهد داشت و فکر می‏کردند علت عدم سقوط حکومت طاغوت این است که امریکا او را نگه داشته است. شايد همین تصوری که اینها نسبت‏به قدرت آمریکا دارند خودش منشا قدرت بزرگی شده بود ‏برای امریکا. یکی از ثمرات این حرکت و کاری که فقط از حضرت امام ساخته بود اینکه حضرت امام (س) واقعا همین تصور را درهم ریخت. خیلیها برای قدرت امریکا یک حساب فوق‏العاده‏ای باز کرده بودند و فکر می‏کردند بدون نظر او هیچ کاری نمی‏شود کرد، این فکر و تصور شکست. این مطلب توی سندها آمده است. خودشان اشاره می‏کنند. چقدر ضعیف هستند. اما به علت اینکه این تصور در بخشی از جامعه بود زمینه‏ای می‏شد برای اعمال سلطه و قدرت امریکا. بنابراین اسناد به لحاظ عملی و پرداختن به قسمتی از سوابق و تاریخ کشورمان اسناد معتبری است و احتمالا در دستگاههای اجرایی خودمان مشابه آنها وجود ندارد. تا آنجا که اطلاع داریم در دستگاههای اجرایی چندان مورد بهره‏برداری قرار نمی‏گیرد، ولی در درسهای دانشکده روابط بین الملل ظاهرا یک بخش مربوط به اسناد لانه جاسوسی منظور شده بود. همین طور برای اصلاح سیستم حفاظتی، مسائل کار یک دیپلمات، مسائل جاسوسی، روشهای دیپلماتیک و غیره این اسناد منابع قابل توجهی است. گو اینکه متاسفانه به علت دیدگاه احتمالا منفی، بعضی از استادان از این اسناد در دانشگاهها آن طور که شاید و باید استفاده نميكنند .
حضور: در مورد دسته بندی اسناد و قابل استفاده کردن آنها برای مردم توضیح بفرمایید:
- در اینجا اسناد درباره کارهای جاری و دستورالعملها بوده است. طرف می‏خواست ملاقاتی بکند و گزارشی بدهد. البته در اسناد پیچیدگیهایی نیز وجود دارد و ما بعد از چندین سال کار روی اسناد هنوز احساس می‏کنیم به همه آنها احاطه کامل نداریم. شایسته بود دستگاههای مسئول می‏آمدند عین اسناد را به صورت مرتبط مطرح می‏کردند. حالا یا به صورت درس و بحث‏یا به صورت فیلم و متون مطبوعاتی تا برای مردم بیشتر قابل استفاده باشد. زیرا به هر حال ما سعی کردیم اصالت قضیه حفظ بشود و به همان صورتی که بوده منتشر شود. لذا می‏شود با خلاصه نویسی و ساده کردن، مطالب را برای استفاده عموم آماده کرد.
حضور: در مورد نوع تلاش مخالفان برای بی‏اعتبار جلوه دادن اسناد مربوط به خودشان توضیح بفرمایید.
- آنهایی که مطلع بودند یا حدس می‏زدند سوابقی در اینجا داشته باشند از همان اول شروع کردند به جوسازی علیه اصل حرکت و بعد که موفق نشدند شروع کردند به مخدوش معرفی کردن اسناد برای رهائی خودشان. البته مرتبطین با لانه از طیفهای مختلف بودند. از روحانی‏نما مانند شریعتمداری گرفته تا طیفهای سیاسی و نظامی و امثال نهضت آزادی و جبهه ملی و بازرگان و میناچی و متین دفتری و غیره که جوسازی می‏کردند، اما با حمایت‏حضرت امام (س) و هوشیاری مردم این اقدامات مذبوحانه بتدریج‏بی تاثیر شد. گو اینکه رسانه‏ها نسبت‏به این اسناد برخورد فعال ندارند. ان شاءالله بحثی که در مجله حضور مطرح می‏شود مسئله را احیا کند و رسانه‏ها توجه کنند. این اسناد به لحاظ تاریخی بسیار ارزشمند است. اسنادی است که حقانیت انقلاب اسلامی علیه امریکا را از زبان دشمن می‏رساند. اینها واقعیاتی است که نبایستی براحتی فراموش شود. همین امروز اگر ما بخواهیم بحث رابطه با آمریکا را زنده کنیم این سندها هست که می‏گوید رابطه با امریکا یعنی این. اینها تصویر رابطه ما با امریکاست.
حضور: براساس اسنادی که منتشر شده مهمترین گروه و اقشار مورد امید و اتکای امریکا برای بازگشت مجدد و استحاله انقلاب اسلامی چه بود؟ کدام گروهها بود؟
- برای مستند بودن پاسخ این سئوال اشاره می‏کنم به یکی از اسناد سیا که خط مشی امریکا را بعد از انقلاب نشان می‏دهد. این سند در رابطه با شریعتمداری است. فکر می‏کنم کتاب ۵۶ یا ۵۵ باشد و حالت رهنمود دارد. به ایستگاه سیا در تهران، می‏گوید: در ایران به دنبال یک ترکیب میانه‏رویی هستیم که سه جز دارد. اجزاء این مثلث‏یکی ارتشیهای وابسته هستند. روحانیون، لیبرالهای وابسته به امریکا که مثال هم می‏زند. مانند شریعتمداری و سیاسیون هم کسانی که مذهبی هستند و با امریکا نظر خصومت ندارند. اینگونه اسناد معلوم می‏شود که امریکا به این نتیجه رسیده که با حرکت دفعی کودتا دیگر نمی‏شود به ایران بازگشت، بایستی افراد را روی کار بیاورد که قدرت و دوام داشته باشد. این سه قشر هر کدام برای امریکا ابزار مخصوصی است. یکی ابزار سرکوب، یکی ابزار توجیه عمومی است و یکی ابزار اداره کشور. البته بحمدالله بسیاری از چهره‏های مورد امید آنها با برخوردی که انقلاب اسلامی با آنها کرد، دیگر مطرح نیستند، مع هذا اصل صورت مسئله تغییر نکرده، یعنی هنوز هم امریکاییها امید دارند یک جمعیتی که این سه اهرم را در اختیار داشته باشند، یعنی قوه قهریه داشته باشد، قدرت تبلیغ و توجیه مردم را داشته باشد، یعنی صبغه روحانی داشته باشد که مردم به آنها اعتماد بکنند. امریکاییها به این نتیجه رسیده‏اند که ترکیب جایگزین نمی تواند بدون بخشی از روحانیت وجود داشته باشد و این زنگ خطری است‏برای روحانیت ما، برای حوزه‏های ما. آمریکاییها بعد از پیروزی انقلاب به طور خاص دارند روی حوزه‏ها کار می‏کنند. در اسناد اشاره شده. اگر چه لیبرالها اعتبارشان را در انظار مردم از دست داده‏اند ولی امریکاییها بیکار ننشسته‏اند. دنبال چهره‏های دیگر می‏گردند. دایما مسائل ایران را تعقیب می‏کنند. از پایین‏ترین سطوح تا بالاترین سطوح از افراد مختلف اطلاعات جمع‏آوری می‏کنند. دایما دنبال کسانی هستند که به عنوان طعمه‏های خودشان به دام بیندازند. روی تحصیلکرده‏های غرب و آمریکا نظر دارند. دنبال ترویج فرهنگ غرب و آمریکایی هستند. آنهایی که از خارج می‏آیند. در بخشهای مختلف چنین خطراتی هم هست. ارزشهایی که مردم به خاطر آنها انقلاب کردند نبایستی از نظر دور شود. چون امریکا دیگر در اینجا پایگاهی ندارد، سعی دارد عواملی را به داخل بفرستد. اینها قطعا به كشور ما، به ارتش ما و سازمانهای مهم ما نظر دارند. محلهایی که آمریکاییها به نوعی به آن راه پیدا می‏کنند مانند سفارتخانه‏ها و سعی می‏کنند، اشخاص را به دام بیندازند بایستی برای ما حساس باشد. امیدواریم پایگاه امریکا و لانه جاسوسی امریکا را که در ایران تعطیل شد دیگر هیچوقت [در پرانتز عرض می‏کنم] ظاهر نشود گروههایی که بعد از پیروزی انقلاب نشان دادند ظرفیت ضدیت‏با انقلاب را دارند قطعا امریکاییها به سراغشان رفته‏اند و گروههای مخالف انقلاب که در خارج هستند، قطعا مورد توجه امریکا هستند. می‏بینید که در کنگره امریکا از سازمان منافقین چه جور حمایت می‏شود. مطلبی که حضرت امام (س) به عنوان خصومت‏با امریکا بر آن تاکید کردند برای مردم مشخص شد و الان هم بحمدالله از طرف رهبری معظم حضرت آیت الله خامنه ای دایما بر آن تکیه می‏شود. باید این را حفظ کنیم. حضرت امام دایما در مورد جنایتهای امریکا و مصادیق آن تاکید کردند و برای مردم ملموس می‏کردند. مانند واقعه مکه که امام (س) دست امریکا را در قضیه می‏دیدند و افشا می‏کردند. مصادیق عملی خصومت امریکا با انقلاب بایستی مطرح و روشن شود. مردم بایستی احساس بکنند که این قضایا پشتوانه دارد و تبلیغ حرف نیست. اقدامات امریکا در منطقه و در جریان مسائل فلسطین بایستی مطرح شود. اگر این حساسیتها باشد انقلاب بیمه شده است.
حضور: لطفا در مورد آخرین سیاستهای استکباری در منطقه و تهاجم فرهنگی که گریبانگیر مردم ماست توضیح دهید.
- در بعد فرهنگی امریکا و خود رژیم شاه، برای بقای نظام طاغوتی طبقه متوسطی ایجاد کرده بودند که بیشتر شامل تکنوکراتها و قسمت جوان ارتش و تشکیلات بوروکراتیک و دیوانسالاری می‏شد. البته توی طبقه کسانی بودند که با رژیم طاغوتی همخوانی نکردند و بیشتر به فرهنگ و اعتقادات ملت‏خود پیوستند. بعد از وقوع انقلاب این پایگاهها درست نتوانستند کاری بکنند و جلوی انقلاب را سد کنند. اما در نهایت، هنوز وجود دارند و از بین نرفتند. البته نه از لحاظ فردی، بلکه از لحاظ فرهنگی اینها مروج همان فرهنگی هستند که پنجاه سال برایشان ترویج‏شده بود. ظاهر آنها خود موید فرهنگ آنهاست و در زمینه‏های مختلف از جمله فیلم، موسیقی و غیره در هر جا که بشود در مدرسه، محیط کار، خود را نشان می‏دهد. امریکا با راه اندازی ایستگاههای رادیویی خاصی، با برنامه‏های مختلف، با نوارهای ویدئو با اینها ارتباط دارد و روی قشر جوان ما برنامه‏ریزی کرده‏اند. اگر ما بخواهیم انقلابمان را در مقابل امریکا حفظ کنیم باید به این مسائل توجه کنیم. باید خودمان را تقویت کنیم. برنامه‏ریزی برای اقشار جوان بخصوص داشته باشیم. امریکا از طریق برنامه‏های گوناگون سعی دارد چهره خود را خوب جلوه بدهد. از طریق دایر کردن انجمن ایران و امریکا و آموزش زبان انگلیسی، از طریق شبکه دوست‏یابی، یا ترویج انگلیسی به عنوان زبان دوم یک نوع وابستگی برای ما به وجود می‏آورد. اینها و امثال آن زمینه‏هایی است‏برای امریکا تا مسائل خاص خودش را تعقیب کند.
حضور: در مورد مجله‏ها و نشریاتی که به نفع امریکا فعالیت می‏کرده‏اند و آنها آمدند دنبال نویسندگان و اهل قلم، درباره این نشریات برابر اسناد لانه جاسوسی چه نظری دارید؟
- به طور کلی حرکت انقلاب و جهتگیری آن باعث‏شد که اینها به دنبال مطبوعاتی باشند که چهره امریکا را مطلوب جلوه دهد. یک سری اسناد داریم که اینها به صورت فعال رفته بودند سراغ روزنامه‏نگاران. غیر از فعالیت آشکاری که برای جلب نظر مطبوعات می‏کردند. امریکا از طریق CIA در صدد راه اندازی یک نشریه در ایران بوده و خسرو قشقایی و مدنی مامور اجراي آن بودند و قرار بود که امریکا هم از لحاظ مالی و هم از لحاظ خبری و مقالات این روزنامه را حمایت‏بکند. آمریکاییها می‏خواستند دیدگاههای خود و ارزشهای خود را که در تضاد با منافع انقلاب بود مطرح و ترویج کنند. و در نهایت اين نكته را القا كنند كه ایران بدون امریکا نمی‏تواند به راه خود ادامه دهد. تلاش می‏کردند، ایران را از خطر شوروی بترسانند. امریکاییها امیدوار بودند که ما در هر حال به لحاظ وابستگی تجهیزاتی به امریکا و خطر درگیری با عراق برویم سر وقت امریکا و آنها هم تا امتیاز سیاسی نگیرند کمک نظامی نخواهند داد. الحمدالله، قضیه جنگ نشان داد که، می‏توانیم بدون اینکه سروقت امریکا برویم از خود و از انقلاب خود دفاع کنیم. ازجمله سیاستهای استکباری، وابسته کردن کشورها از طریق تجهیزات و مواد غذایی و غیره می‏باشد. حتی در یکی از مذاکرات آنها به وزیر بازرگانی دولت موقت گفته بودند ایران از مواد غذایی گرفته تا تکنیکهای پیشرفته و مدرن به ما محتاج است. روی این وابستگی تبلیغ می‏کردند. روی مصرفگرایی و رفاه و تخدیر جوانان به وسیله تفریحات ناسالم و امثالهم تبلیغ می‏کردند و می‏کنند.
حضور: در مورد شیوه‏های مختلف امریکا برای مقابله با انقلاب از طریق براندازی و نفوذ و استحاله توضیح بفرمایید.
- بنده اعتقاد دارم لزوما یکی از این روشها بر دیگری برتری ندارد. همه این روشها مورد نظر امریکاست. یعنی بحث‏براندازی به کلی منتفی نشده. اگر حضور نظامی امریکا در منطقه به اندازه‏ای باشد که احساس بکند با حرکت نظامی می‏تواند انقلاب را ساقط کند قطعا این کار را خواهد کرد. در عین حال آنها همیشه به دنبال شیوه‏های با ثبات بین‏المللی هستند. سعی می‏کنند با برنامه های نفوذی و تحلیل آرام و تدریجی گرایشهای متمایل به امریکا برقرار کنند و مسائل خودشان را به پیش برند.
حضور: مهمترین پایگاههای داخلی انقلاب اسلامی که مانع نفوذ سلطه امریکا می‏شود کدام است؟
- با مراجعه به اسناد و تحلیل امریکاییها می‏بینیم آنها بعد از انقلاب دو سمت‏برای جریان حاکمیت قایل هستند. یک جریان که در راس آنها حضرت امام (س) قرار دارند و به عنوان کمیته‏ها و نهادها و طرفداری خط امام هستند و یک قسمت هم جریان لیبرالها و کسانی که مقابل حضرت امام (س) حرکت می‏کردند. اعتقاد به شعار نه شرقی و نه غربی نداشتند. نقش جنایتکارانه امریکا را در گذشته تاریخ مردم ما، ندیده می‏گرفتند. ما با حمایت‏حضرت امام (س) کار خود را ادامه دادیم. امام حدود دو ماه قبل از رحلت فرمودند: « دفاع از اسلام و حزب الله اصل خدشه ناپذیر سیاست جمهوری اسلامی است. ما باید مدافع افرادی باشیم که منافقین آنها را مقابل زن و فرزندشان سر سفره افطار گوش تا گوش بریدند. ما باید دشمن سرسخت کسانی باشیم که پرونده همکاری آنان با امریکا از لانه جاسوسی بیرون آمده»یا در پیام دیگری راجع به برگشت گروههای فریب خورده می‏فرمایند: « آغوش کشور و انقلاب همیشه برای پذیرفتن همه کسانی که قصد خدمت و آهنگ مراجعت دارند گشوده است، ولی نه به قیمت طلبکاری آنان از همه اصول که چرا مرگ بر امریکا گفتید، چرا جنگ کردید و چرا نسبت به منافقان و ضد انقلاب حکم خدا را جاری کردید، چرا نه شرقی و نه غربی گفتید و چرا لانه جاسوسی را اشغال کردید و صدها چرای دیگر. » یعنی آنچه حضرت امام (س) تاکید می‏کردند، اصالت مبارزه، اصالت‏شعار نه شرقی و نه غربی، اصالت دفاع از ارزشهای انقلاب اسلامی است .  اگر ما اینها را حفظ بکنیم مانع جدی نفوذ سلطه امریکا خواهيم بود. ما باید این شعارها را ترویج‏بدهیم. آنها را کمرنگ نکنیم. نباید اجازه بدهیم که عده‏ای جرئت کنند و به خودشان این اجازه را بدهند در مقابل تکرار دایم شعارهای حضرت امام (س) توسط رهبری معظم انقلاب مسائل انحرافی را مطرح کنند و بحث رابطه با امریکا را مطرح کنند. بیایند بگویند اگر در قضایای لانه جاسوسی وارد نشده بودیم سرمایه‏مان از بین نمی‏رفت و امریکا موجب می‏شد که عراق جرئت نکند به ما حمله بکند . آنها با یک چنین بحثهای شکلی در واقع می‏خواهند ارزشهای انقلاب را زیر سئوال ببرند. مواضعی که حضرت امام (س) به یادگار گذاشتند و توسط رهبری انقلاب تاکید می‏شود بایستی حفظ شود تا به خواست‏حق تعالی با حمایت مردم، امریکا از طمع در انقلاب اسلامی بازماند. امریکا با توجه به اسناد لانه جاسوسی با تمام توان درصدد حذف و نابود کردن جریان فکری حضرت امام (س) بود. این اسناد نشان می‏دهد که امریکا چه کسانی را حمایت می‏کرد و مواضع آنها چه بود و چرا با حضرت امام (س) مخالف بودند. رد سیاست نه شرقی و نه غربی و برگشتن افرادی که حضرت امام تاکید داشتند نبایستی برگردند مانند ساواکیها و سلطنت طلبها و امثالهم و حمایتهائی که از آنها و از این نوع جریانات می‏شود دقیقا همان مواضعی است که دولت موقت داشت و در این اسناد میتوان خط و خطوط را پیدا کرد که آمریکا از چه اهدافی حمایت می‏کند و با چه شعارها و اقداماتی مخالف است.
حضور: بفرمایید از کتابهایی که به عنوان اسناد لانه جاسوسی منتشر کرده‏اید کدام شماره تیراژ بالاتری داشته است؟
- کتاب از “ظهور تا سقوط”. البته کتابهائی که در اوایل تسخیر لانه جاسوسی منتشر می‏شده تیراژ خیلی بالایی دارد. این کتابها فروش زیادی داشت. اخیرا تبلیغ کمتر بوده و تیراژ نیز کمتر شده است. کتاب “از ظهور تا سقوط” چهار بار تجدید چاپ شده و نسخه‏های آن تمام شده ولی در بازار هنوز تقاضا هست که ان شاءالله تجدید چاپ خواهد شد. در تجدید چاپ اگر اسناد دیگر باشد اضافه می‏شود و با كیفیت‏بالاتری ان‏شاءالله تجدید چاپ خواهد شد.
حضور: از شرکت همگی برادران در این مصاحبه کمال تشکر را داریم

سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی

Design: Tohid Niknami www.niknami.ir